Bentwoud

Bentwoudbewoner: de roodborst

08-11-2022 153 keer bekeken 0 reacties

In de serie 'Bentwoudbewoner' zet boswachter Jonathan Leeuwis van Staatsbosbeheer iedere maand een van de vele bijzonere bewoners van het Bentwoud in het licht. Deze maand: de roodborst.

Het is een vogeltje die we eigenlijk allemaal wel kennen, de roodborst. Met grote kraalogen, zijn rode borstje en zijn aandoenlijke uitstraling is het roodborstje een van de meest geliefde vogels in ons land. Iedereen kent dit parmantige vogeltje, en eigenlijk is ook iedereen gek op ze. Wanneer je buiten bezig bent in de tuin, komen ze al snel even buurten, onze "kleine vriendjes". Maar is het roodborstje wel zo lief en aandoenlijk als we denken?

Verschillende roodborstjes

Roodborstjes zijn zeer algemeen in Nederland. Van bossen tot tuinen, bijna overal waar je bomen en struiken vindt, heb je roodborstjes. Maar, wist je dat de kans groot is dat het roodborstje in je tuin of park niet het hele jaar door de zelfde vogel is? Een deel van onze eigen roodborstjes trekken naar Zuid Europa, waar ze in landen als Spanje en Portugal de winter door brengen. Een ander deel blijft het jaar rond hier, waar ze in hun eigen territorium blijven. Ieder najaar staan ze weer voor de zelfde moeilijke keus. Vlieg ik naar het zuiden, waar veel meer voedsel ter beschikking is, maar wat wel een gevaarlijke reis is, of blijf ik hier? Het voordeel van hier blijven, is dat ze in het voorjaar de mooiste en de beste territoria ter beschikking hebben. Het nadeel is dat de roodborst, die voornamelijk van insecten en spinnen leeft, hier in de winter maar beperkt voedsel kan vinden. 

Daarnaast wordt het aantal winterroodborstjes jaarlijks aangevuld met grote aantallen uit Scandinavië, deze vluchten voor de strenge winters daar. Veel van deze roodborstjes kiezen Nederland als overwinteringsgebied. Zo kan het dus zijn dat het roodborstje dat je in de zomer in je tuin hebt zitten, weer een hele andere is dan het roodborstje dat in de winter je tuin opzoekt. Het reizen doen deze vogels in de nachtelijke uren. Recent nog hebben wetenschappers ondtekt dat roodborsten een enzym hebben in hun rechteroog dat het aardmagnetisch veld letterlijk kan zien. Op deze manier hebben de vogels een intern kompas waarme ze de weg kunnen vinden. Bizar toch?!

Gezelschap tijdens het werken in de tuin

Je kent het vast wel. Wanneer je in de winter lekker aan het werk bent in de tuin, wordt je al snel achtervolgd door een roodborstje. Dit doen ze niet omdat ze nieuwsgierig zijn en even gedag willen zeggen, maar omdat ze honger hebben. Wanneer je in de winter aan het werk bent, verplaats je grond, verschuif je wat bladeren of verplaats je takken. Dit zijn voor veel roodborstjes allemaal uitgelezen kansen om insectjes, spinnetjes of een wormpje mee te pikken. Deze zijn nou eenmaal schaars goed in de winter. Het is voor roodborstjes dan ook echt sprokkelen. 

Roodborst in het Bentwoud tijdens de sneeuw in 2021. Het vogeltje probeert in de pootafdrukken van de schotse hooglanders wanhopig nog wat insecten te kunnen vinden. Dit is het risico als je er voor kiest de winter hier te blijven. 

Vechtersbaasjes

Onder het schattige uiterlijk van het roodborstje schuilt een echt vechtersbaasje! Is het je wel eens opgevallen dat je eigenlijk maar zelden meerdere roodborstjes bij elkaar ziet? Dat komt omdat zowel de mannen als de vrouwen super territoriaal zijn. Alleen in het broedseizoen zijn man en vrouw bereid hun territoria tijdelijk te delen. Alhoewel het vrouwtje wel even moet volhouden, de kans is namelijk groot dat het mannetje aan het begin van het broedseizoen ook zonder enige moeite de dames weg stuurt. Zowel in hun broedgebied, als in hun overwinteringsgebied, hebben ze een eigen territorium welke ze zeer fel verdedigen tegen indringers. Dit is ook de reden dat je het hele jaar door roodborstjes hoort zingen. Zowel de mannen als de vrouwen zingen de hele dag door, soms tot ver in de avond. Met hun prachtige heldere zang laten ze weten dat hun territorium al geclaimd is. Mocht er een indringer toch het lef hebben om het bezette gebied binnen te treden, wordt het direct knokken! Roodborstjes zijn zo fel, dat ze als stieren af gaan op alles wat rood is. Ze hebben echt een afkeer voor deze kleur! Daarom zijn jonge roodborstjes ook bruin. Anders zou het zomaar kunnen dat ze werden aangevallen door hun ouders of de buren!

Roodborstje tikt tegen het raam

“Roodborstje tikt tegen ’t raam, tik, tik, tik Laat mij erin, laat mij erin ’t Is hier te guur en te koud naar mijn zin” Dit kinderliedje kennen we waarschijnlijk allemaal. Het klinkt zo lief en romantisch, zo’n roodborstje dat naar binnen wilt omdat het buiten zo koud is, en broodkruimeltjes uit je schoot komt eten. Maar in feiten tikken roodborstjes helemaal niet tegen het raam omdat ze honger hebben of omdat ze naar binnen willen, ze zijn gewoon aan het knokken tegen hun eigen spiegelbeeld. Als ze hun eigen rode borst in de weerspiegeling in het raam zien worden ze woest, en willen ze direct de "indringer" verjagen. Dus, leuk kinderliedje, maar wel een beetje geromantiseerd.

Roodborstjes de winter door helpen

Om in de winter voldoende voedsel te vinden, blijft moeilijk voor een roodborst. Spinnetjes en insecten zijn erg moeilijk te vinden. De roodborsten die hier in de winter blijven, riskeren een hongerdood om te zorgen dat ze in het voorjaar het aller beste plekje hebben om hun jongen groot te brengen. Om de roodborstjes een handje te helpen is het belangrijk dat je voldoende bladeren en dood hout in de tuin laat liggen. Hiertussen kunnen ze nog kleine beestjes als spinnetjes vinden. Daarnaast is het goed om struiken met bessen in de tuin te hebben. Gezien het tekort aan insecten, schakelen roodborstjes in de winter namelijk ook over op fruit, bessen en zaden. Mocht het hard vriezen, of ligt er sneeuw, dan zijn de roodborstjes (en veel andere tuinvogels) je zeer dankbaar als je ze meelwormen, fruit of zaad bijvoert.

Ondanks zijn felle karakter blijft het toch iedere keer weer een feest om een roodborstje in je tuin te hebben. Hun prachtige heldere zang geeft het hele jaar door een heerlijke sfeer in de tuin, en hun ijverige gedrag blijft het een heerlijk vogeltje om naar te kijken!

0  reacties

Velden met een * zijn verplicht.

Anti spam controle *

We gebruiken CAPTCHA als controlemiddel om spam tegen te houden. Vink de checkbox aan om door te gaan. Mogelijk wordt er gevraagd om bepaalde afbeeldingen te selecteren.
 
Een momentje...
Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer over cookies in onze cookieverklaring.


Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens en zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Deze cookies zijn van aanbieders van externe content op deze website. Denk aan film, marketing- en/of tracking cookies.